Anarchopedia - Kontribuoj de Uzulo [en]

Christiania

2008-11-13T10:01:20Z

AlterBot: roboto aldono de: da, de, el, en, es, fi, fr, it, lt, no, pl, pt, ru, sh, sv

[[Dosiero:Christiania Exit.JPG|thumb|width|240px|Elirejo de Christiania]]
'''Christiania''' (''Esperante: Kristianio'') estas la nomo de [[civito]] meze de [[Kopenhago]], [[Danio]]. Dum la [[hipia ribelo]] kelkaj hipioj okupis areeton de la dania ĉefurbo, proklamante ĝin memfunkcianta komunumo eksterŝtata en septembro [[1971]]. Hodiaŭ ([[2008]]) ĝi ankoraŭ ekzistas, kaj la ĉirkaŭ 850 loĝantoj profitas je [[turismo]], malgraŭ daŭraj problemoj kun la [[polico]], kiu ade serĉas je [[haŝiŝo]] kaj aliaj [[drogo]]j tie. Elvenonte el Christiania, oni vidas jenan ŝildon: "Vi nun eniras la [[Eŭropa Unio|Eŭropan Union]]".

[[Kategorio:Danio]]

[[da:Christiania]]
[[de:Freistaat Christiania]]
[[el:Κριστιάνια]]
[[en:Christiania]]
[[es:Ciudad libre de Christiania]]
[[fi:Kristiania]]
[[fr:Commune libre de Christiania]]
[[it:Christiania]]
[[lt:Kristijanija]]
[[no:Christiania]]
[[pl:Christiania]]
[[pt:Christiania]]
[[ru:Христиания]]
[[sh:Kristijanija]]
[[sv:Christiania]]

Category:Anarkiismo

2008-11-12T14:41:02Z

AlterBot: roboto aldono de: ar, da, de, el, es, fr, he, hr, id, it, ja, nl, pl, pt, ro, ru, tr, zh

[[Kategorio:Cxio]]

[[ar:تصنيف:لاسلطوية]]
[[da:Kategori:Anarkisme]]
[[de:Kategorie:Anarchismus]]
[[el:Κατηγορία:Αναρχισμός]]
[[en:Category:Anarchism]]
[[es:Categoría:Anarquismo]]
[[fr:Catégorie:Anarchisme]]
[[he:קטגוריה:אנרכיזם]]
[[hr:Kategorija:anarhizam]]
[[id:Kategori:Anarkisme]]
[[it:Categoria:Anarchismo]]
[[ja:Category:無政府主義]]
[[nl:Categorie:Anarchisme]]
[[pl:Kategoria:Anarchizm]]
[[pt:Categoria:Anarquismo]]
[[ro:Categorie:Anarhism]]
[[ru:Категория:Анархизм]]
[[tr:Kategori:Anarşizm]]
[[zh:Category:無政府主義]]

MiÄ¥ail Bakunin

2008-11-12T12:41:50Z

AlterBot: roboto aldono de: fa:میخائیل باکونین

Miĥail' Aleksāndroviĉ BAKUNIN (ruse : Михаил Александрович Бакунин 30-a de majo 1814 en Priamujino - 13-a de junio 1876 en Bern), rusa revoluciemulo kaj anarkiisto, naskiĝis en Priamujino ene de aristokrata familio.

Li studis en la milita akademio de Peterburgo. Estis oficiro de la imperia gvardio, sed renuncis al tiu laboro kaj vojaĝis tra Eŭropo dum kelkaj jaroj, antaŭ ol partopreni en la revolucioj de 1848 kaj 1849, furiozantaj en Parizo kaj Germanio. Tie li estis arestita, enprizonigita en la fortreso Königstein kaj poste transdonita al Aŭstrio, kie li estis kondamnita je morto, sed la puno ne plenumiĝis; tamen li estis sendita al Rusio, kie li estis malliberigita dum kelkaj jaroj. Li estis sendita al Siberio en 1855, de kie li foriris pere de usona ŝipo kun destino al Japî, kaj atingis Anglion en 1861. Ekde tiu ĉi dato ĝis lia morto, Bakunin dediĉis sin al disvastigo de anarkiismaj ideoj tra tuta Eŭropo.

En la jaro 1869 li fondis la mezleĝan organizon «Alianco Demokratia kaj Socia» kaj, kiel grup-direktanto, kontraŭstaris al Karl Marx en la 1-a Internacio; ĉi kontraŭo finiĝis per la forpelo de Bakunin en la jaro 1872. Li pasigis siajn lastajn jarojn en Svislando, vivante mizere, pripensante konspirojn, kiuj neniam realiĝis, kaj daŭrante korespondadon kun malgrandaj anarkistaj asocioj.

[[Kategorio:Anarkiistoj‎]]

[[de:Michail Bakunin]]
[[el:Μιχαήλ Μπακούνιν]]
[[en:Mihail Alexandrovich Bakunin]]
[[es:Mijail Bakunin]]
[[fa:میخائیل باکونین]]
[[fr:Michel Bakounine]]
[[he:מיכאיל באקונין]]
[[id:Mikhail Bakunin]]
[[it:Michail Bakunin]]
[[ja:ミハイル・バクーニン]]
[[ko:미하일 바쿠닌]]
[[lt:Michailas Bakuninas]]
[[nl:Michail Bakoenin]]
[[pl:Michał Bakunin]]
[[pt:Mikhail Aleksandrovitch Bakunin]]
[[ro:Mikhail Bakunin]]
[[ru:Бакунин, Михаил Александрович]]
[[sv:Michail Bakunin]]
[[tr:Mihail Bakunin]]
[[zh:米哈依爾·巴枯寧]]

Petro Kropotkin

2008-11-12T12:38:18Z

AlterBot: roboto aldono de: fa:پطر کروپوتکین

'''Petro KROPOTKIN''' (1842-1921) estis fama anarĥi-komunisto kaj geografo.

==Biografio==

Li naskiĝis la 27an de novembro 1842 en Moskvo, en nobela familio. Li eniris en la armeo en 1857 kaj estis sendita, kiel kozaka oficiro, al Siberio. Ekde 1867, li forlasis la armeon por studi matematikon kaj geografion en la universitato de Sankt-Peterburgo. Ekde 1872 li membris en la ĵurasa federacio, anarĥiista organizo kreita de skismo disde la Unua Internacio. Reveninta en Sankt-Peterburgo li agadis kiel neleĝa propagandisto. Enkarcerigita en 1874, li forfuĝis du jarojn pli poste. Li tiam fuĝis al Britio kaj revenis en Svision, kie li daŭrigis sian agadon kaj publikigis plurajn politikajn verkojn. En 1879 li fondis la gazeton "Le révolté" (la ribelulo). Li estis denove arestita en 1883 post la strikoj de la silkaj laboristoj en Liono. Enkarcerigita en Liono, li estis liberigita en 1886, danke al la interveno de pluraj famuloj, inter kiuj troviĝis Viktoro HUGO. Li tiam instaliĝis en Anglio kaj publikigis diversajn geografiajn kaj politikajn verkojn. Dum la unua Mondmilito li subskribis la Manifeston de la 16. Li revenis en Rusion en 1917, kaj rifuzis ministran postenon, kiun proponis al li KERENSKI. Li singarde reagis fronte al la bolŝevista revolucio. Li mortis la 8-an de februaro 1921 en Dimitrov, apud Moskvo.

[[Kategorio:Anarkiistoj‎]]

[[de:Peter Kropotkin]]
[[el:Πέτρος Κροπότκιν]]
[[en:Peter Kropotkin]]
[[es:Pedro Kropotkin]]
[[fa:پطر کروپوتکین]]
[[fr:Piotr Kropotkine]]
[[it:Pëtr Kropotkin]]
[[ja:ピョートル・クロポトキン]]
[[ko:표트르 크로포트킨]]
[[lt:Piotras Kropotkinas]]
[[nl:Peter Kropotkin]]
[[pl:Piotr Kropotkin]]
[[ru:Кропоткин, Пётр Алексеевич]]
[[sv:Pjotr Kropotkin]]
[[zh:彼得克鲁泡特金]]

Nestor MaÄ¥no

2008-11-12T12:35:55Z

AlterBot: roboto aldono de: fa:نستور ماخنو

'''Nestor Ivanoviĉ Maĥno''' (naskiĝis la [[27-a de oktobro|27-an de oktobro]] [[1889]], mortis la [[25-a de julio|25-an de julio]] [[1934]]) estis [[Ukrainio|ukraina]] [[Anarkiismo|anarkiista]] revoluciulo kiu malakceptis unuiĝi kun la [[bolŝevikoj]] post la [[Oktobra Revolucio]].

[[Dosiero:NestorMakhno.jpeg|thumb|180px|right|Nestor Maĥno en [[1909]]]]

==Vivo==
Nestor Maĥno naskiĝis la 27-an de oktobro 1889 en vilaĝeto [[Gulái-Pole]] en la distrikto de [[Aleksandrovsko]] de la gubernio [[Ekaterinonslavo]], nuna [[Zaporiĵa provinco]] en [[Ukrainio]].

Lia familio estis el ''malriĉaj kamparanoj'' kaj la patro mortis post lia naskiĝo; pro tio li devis kontribui al familia vivteno (patrino kaj kvar junaj gefratoj) laborante ekde siaj 7 jaroj kiel bov- kaj ŝafpaŝtisto somere kaj ĉeestante lokan lernejon vintre. Post eta lernado eklaboris en siaj 12 jaroj kiel terlaboristo en bienoj de [[Germanoj|germanaj]] farmistoj kiuj tiam abundis en Ukrainio. Li kunhavis kun eta grupo de terlaboristoj kaj kamparanoj malŝaton kontraŭ maljustaĵoj faritaj de terposedantoj.

En siaj 16 jaroj li partoprenis la revolucion de [[1905]] kaj post kontaktiĝi kun diversaj politikaj grupoj li organiziĝis en la ''liberecana movado'' per realigo de danĝeraj komisioj. En [[1908]] li estis ''[[aresto|arestita]]'' de la [[caro|caraj]] aŭtoritatuloj kaj kondamnita je pendumilo pro anarkiisma asociado kaj partopreno en [[terorismo|terorisma]] agado. Pro lia junaĝo la kondamno estis ŝanĝita al dumviva mallibero. Li estis translokigita al la centra malliberejo de [[Moskvo]], tie li profitis ties grandan bibliotekon kaj amikiĝis kun [[Arĉinof]], ankaŭ kondamnita je punlaboro. Arĉinof, multe pli klera ol Maĥno, helpis al li instruiĝi profunde en diversaj fakoj. Li ricevis malfacilajn vivkondiĉojn pro sia ribelemo kaj protestorganizado; tiel li grave malsaniĝis pri la [[pulmo]]j. Li estis liberigita en [[1917]], kun ĉiuj politikaj malliberuloj, pro la [[proleto|proleta]] insurekcio en Moskvo.

==Revolucio==
Li revenis al Gulái-Pole kaj ekis senlaca agado; somere de 1917, dum la reĝimo de la demokrato [[Aleksandr Kerenskij|Keresky]] en [[Rusio]], li jam estis prezidanto de la loka [[sovjeto]], de la regiona unuiĝo de kamparanoj kaj de la metiista unuiĝo de matalaj kaj ĉarpentaj laboristoj.

Tiam la aŭstrogermanoj okupis la landon kaj la kontraŭleĝa revolucia komitato komisiis lin, pro lia popoleco, ''organizi [[bataliono]]jn'' el laboristoj kaj kamparanoj. Li veturis al Moskvo en junio de [[1918]] kaj renkontiĝis kun anarkiismaj teoriuloj serĉe metodojn por alprofundigi la liberecanan konsciigon de la kamparanaro. Sed li trovis la maljunajn anarkiistojn pasivaj kaj dubemaj je iliaj rilatoj kun la bolŝevistoj. Li ricevis bonajn konsilojn nur de la maljuna [[Petro_Kropotkin|Kropotkino]] kaj malfidis de la [[bolŝevisto]]j post interparolado kun [[Lenino]].

Post sia reveno li estis arestita de la [[Aŭstrio|aŭstroj]], atingante liberecon danke al [[judo]] de Gulái-Pole kiu sukcesis kolekti gravan monkvanton. Li organizis en la regiono per energia laboro rotojn de ''volontulaj [[gerilo|gerilanoj]]''; la strategio estis subteni liberigitan regionon el kiu disvastigi rezistadon kaj samtempe precizigi la revolucion laŭ liberecanaj bazoj. Oni diras, ke liaj plej bonkvalitaj armiloj estis kuraĝeco kaj rapideco de liaj kavaleriaj rotoj (poste li organizis infanterion per rapidaj duĉevalaj ĉaroj tipaj en la regiono) kaj ĉefe la kompliceco de la kamparanoj, kiuj ilin kaŝis kaj informis spite la reprezaliojn kaj la bruligadon de siaj vilaĝoj. Li redaktis manifestojn pri la Socia Revolucio, la liberaj komunumoj kaj organizis kunvenojn konstante.

Oni haltu ĉe nigra legendo atribuita al Maĥno de la bolŝevistoj, ŝajne tute malvera. Tamen [[Volin]] mem elstarigas la "karakteran malfortecon de Maĥno" kiel negativan por la movado: ŝajna drinkemo aŭtoritarigis lin super decidoj de la Konsilantaro; aliaj komandantoj havis similajn kondiĉojn, ĉefe [[Kusilenco]], elstara stratego, politike kaj morale supera al Maĥno; sed eble pro siaj propraj malfortecoj, Maĥno estis konsiderata pli fidema de la kamparanaro.

==Ekzilo==
Maĥno estis ''ofte vundita'' laŭlonge de jaroj, sed en marto de [[1921]] lin trafis kuglo en la ventron dum agado kontraŭ la bolŝevista armeo, kaj komence de aŭgusto li estis denove vundita sep fojojn, la lastan ĉekole. Pro timo de vivoperdo la Konsilantaro decidis lian translokigon eksterlanden (Ukrainio jam ne estis sekura) por lia kuracado. La 28-an de aŭgusto roto sukcesis rompi la bolŝevistan sieĝon kaj trapasas riveron [[Dniester]] kun multaj vunditoj, inter ili Maĥno.

Kiam ili jam estis en [[Rumanio]], malamikeco de tieaj aŭtoritatoj devigis lin translokiĝi ''al [[Pollando]]''. Tie li estis arestita, pro kontraŭpola agado en Ukrainio, kaj juĝita, sed li rezultis absolvita. Li translokiĝis al [[Gdansko]] (Danzig) kie li estis denove arestita, sed li sukcesis forfuĝi ''al [[Parizo]]'' kie li estis helpata de lokaj anarkiismaj grupoj. Devigata resti en Parizo li vivis malagrablan vivon sen sukcesi adaptiĝi al la lingvo aŭ al la medio kaj suferante terure pro siaj militvundoj.

Finfine li iom agadis, sed poste neniom dum longaj periodoj. Li klopodis verki pri la ukrainaj okazintaĵoj sed li povis atingi nur la jaron [[1918]], per kio li ampleksis nur tri volumojn, kiuj estis eldonitaj post lia morto, en julio de [[1935]]. Li geedziĝis kaj havis filinon.

Dum sia pariza restado Maĥno petis ofte per verkado aŭ interparolado plian personan memdisciplinon de la anarkiistoj kaj organizadon kapablan efikigi kaj homogenigi la movadon. Ŝajne li laŭdis en interparolado kun membroj de la [[FAI]], inter kiuj estis [[Buenaventura Durruti|Durruti]], la organizan kapablecon de la tiama [[Hispanio|hispana]] anarkiismo.

==Aliaj==
Kvankam la reĝimo organizita de Maĥno kaj liaj partianoj en Ukrainio malsukcesis pro la stabiligo de la bolŝevisma reĝimo, ties popola bildo daŭris dum multaj jardekoj. En Ukrainio oni konas Maĥnon kiel la ''Paĉjo''n aŭ ''Onĉjo''n.

La reĝimo instalita de Maĥno, nomata [[Maĥnovŝĉino]], inspiris ekzemple la samnoman [[esperanto-muziko|esperantlingvan kanton]], kiu aperis en la disko ''[[JoMo]] kaj Liberecanoj''.

== Eksteraj ligiloj ==
[[Image:Makhno_group.jpg|250px|right|thumb|Nestor Maĥno]]
* [http://banderanegra.canadianwebs.com/majnolenin.htm Nestor Maĥno kaj Vladimir Iljiĉ "Lenin": Historia rakonto] - hispanlingve
* [http://www.nestormakhno.info La arĥivo pri Nestor Maĥno] - paĝaro en diversaj lingvoj

[[Kategorio:Anarkiistoj|Maĥno, Nestor]]

[[de:Nestor Machno]]
[[en:Nestor Makhno]]
[[es:Nestor Makhno]]
[[fa:نستور ماخنو]]
[[fi:Nestor Mahno]]
[[fr:Nestor Makhno]]
[[it:Nestor Makhno]]
[[ja:ネストル・マフノ]]
[[ko:네스토르 마흐노]]
[[lt:Nestoras Makhno]]
[[pl:Nestor Machno]]
[[ru:Махно, Нестор Иванович]]

Emma Goldman

2008-11-12T12:27:20Z

AlterBot: roboto aldono de: fa:اما گلدمن

Emma GOLDMAN (naskiĝis la 27-an de junio en Litovio, 1869; mortis la 4-an de majo, 1940) estis anarĥi-komunisto konata pro ŝiaj anarĥiismaj verkoj kaj paroladoj.

Ŝiaj ideoj inspiris kelkajn feminismajn movadojn, por kiuj ŝi reprezentas la "ribelulinon" feminisman. Tamen, Goldman grave rolis en la evoluo de anarĥiismo en Usono kaj en Eŭropo dum la unua duono de la 20-a jarcento. Ŝi elmigris al Usono kiam ŝi havis 17 jarojn, kaj poste elpeliĝis al Rusio, kie ŝi observis la okazaĵojn de la Rusia revolucio de 1917. Ŝi vivis dum kelkaj jaroj en suda Francio, kie ŝi verkis ŝian aŭtobiografion, Living My Life (Vivi Mian Vivon), kaj aliajn verkojn, antaŭ partopreni en la Hispana Enlanda Milito en 1936 kiel la anglalingva reprezentulo en Londono de la CNT-FAI.

Ŝia familio estis juda. Ŝi naskiĝis en Kaŭnaso en Litovio, kie ŝia familio havis gastejon.

[[Kategorio:Anarkiistoj‎]]

[[da:Emma Goldman]]
[[de:Emma Goldman]]
[[el:Έμμα Γκόλντμαν]]
[[en:Emma Goldman]]
[[es:Emma Goldman]]
[[fa:اما گلدمن]]
[[fi:Emma Goldman]]
[[fr:Emma Goldman]]
[[he:אמה גולדמן]]
[[id:Emma Goldman]]
[[it:Emma Goldman]]
[[ja:エマ・ゴールドマン]]
[[lt:Ema Goldman]]
[[pl:Emma Goldman]]
[[sv:Emma Goldman]]
[[tr:Emma Goldman]]
[[zh:爱玛戈尔德曼]]

User:AlterBot

2008-11-11T18:12:48Z

AlterBot: roboto aldono de: lt:Naudotojas:AlterBot

'''This user account is a [[meta:Anarchopedia:Bots|bot]] operated by [[:fr:Utilisateur:Esperanza|Esperanza]] ([[:fr:User talk:Esperanza|talk]]).'''

[[ar:مستخدم:AlterBot]]
[[da:Bruger:AlterBot]]
[[de:Benutzer:AlterBot]]
[[el:Χρήστης:AlterBot]]
[[en:User:AlterBot]]
[[es:Usuario:AlterBot]]
[[fa:کاربر:AlterBot]]
[[fi:Käyttäjä:AlterBot]]
[[fr:Utilisateur:AlterBot]]
[[he:משתמש:AlterBot]]
[[id:Pengguna:AlterBot]]
[[it:Utente:AlterBot]]
[[ja:利用者:AlterBot]]
[[ko:사용자:AlterBot]]
[[lt:Naudotojas:AlterBot]]
[[lv:Lietotājs:AlterBot]]
[[nl:Gebruiker:AlterBot]]
[[no:Bruker:AlterBot]]
[[pl:Użytkownik:AlterBot]]
[[pt:Usuário:AlterBot]]
[[ro:Utilizator:AlterBot]]
[[ru:Участник:AlterBot]]
[[sh:User:AlterBot]]
[[sv:Användare:AlterBot]]
[[tr:Kullanıcı:AlterBot]]
[[zh:User:AlterBot]]

User:AlterBot

2008-11-11T16:51:26Z

AlterBot: roboto aldono de: ar, da, de, el, en, es, fa, fi, fr, he, id, it, ja, ko, lv, nl, no, pl, pt, ro, ru, sh, sv, tr, zh

'''This user account is a [[meta:Anarchopedia:Bots|bot]] operated by [[:fr:Utilisateur:Esperanza|Esperanza]] ([[:fr:User talk:Esperanza|talk]]).'''

[[ar:مستخدم:AlterBot]]
[[da:Bruger:AlterBot]]
[[de:Benutzer:AlterBot]]
[[el:Χρήστης:AlterBot]]
[[en:User:AlterBot]]
[[es:Usuario:AlterBot]]
[[fa:کاربر:AlterBot]]
[[fi:Käyttäjä:AlterBot]]
[[fr:Utilisateur:AlterBot]]
[[he:משתמש:AlterBot]]
[[id:Pengguna:AlterBot]]
[[it:Utente:AlterBot]]
[[ja:利用者:AlterBot]]
[[ko:사용자:AlterBot]]
[[lv:Lietotājs:AlterBot]]
[[nl:Gebruiker:AlterBot]]
[[no:Bruker:AlterBot]]
[[pl:Użytkownik:AlterBot]]
[[pt:Usuário:AlterBot]]
[[ro:Utilizator:AlterBot]]
[[ru:Участник:AlterBot]]
[[sh:User:AlterBot]]
[[sv:Användare:AlterBot]]
[[tr:Kullanıcı:AlterBot]]
[[zh:User:AlterBot]]

User:AlterBot

2008-11-11T16:33:18Z

AlterBot: Nova paĝo: '''This user account is a bot operated by Esperanza (talk).'''

'''This user account is a [[meta:Anarchopedia:Bots|bot]] operated by [[:fr:Utilisateur:Esperanza|Esperanza]] ([[:fr:User talk:Esperanza|talk]]).'''